در مقاله ی پیش رو به بررسی مراحل تولید سقف دال بتنی می پردازیم. برای تولید یک سقف دال بتنی، فرآیندی نظام مند و دقیق طی می شود، که از شمع گذاری و قالب بندی آغاز می گردد. در این مرحله، سکوی اجرا با استفاده از پایه های موقت و قالب های فلزی یا چوبی آماده سازی می شود.
گام بعدی، آرماتوربندی بر اساس نقشه های اجرایی است، که شامل چیدمان و بستن میلگرد های حرارتی و خمشی در یک یا دو شبکه می باشد. نهایتا عملیات بتن ریزی به صورت پیوسته انجام شده و پس از عمل آوری و کسب مقاومت کافی، شمع ها و قالب ها برداشته می شوند. رعایت دقیق این مراحل، نقش تعیین کننده ای در مقاومت نهایی، یکپارچگی و عملکرد لرزه ای سازه ایفا می کند.
در ادامه گام به گام نصب این ابزار پیش ساخته را در پروژه های ساختمانی است، مقاله ی ما را از دست ندهید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
گام به گام مراحل تولید سقف دال بتنی
مراحل تولید سقف دال بتنی بایستی بر طبق آخرین متد های روز جهانی صورت گیرد. ساخت سقف دال بتنی یکی از حساس ترین و رایج ترین مراحل اجرای سازه های بتنی به شمار می رود.
این فرآیند شامل؛ چهار مرحله اصلی است، که هر کدام به نوبه خود ظرافت ها و نکات فنی خاصی دارد. از شمع گذاری و قالب بندی گرفته تا آرماتوربندی، بتن ریزی و نهایتا باز کردن قالبها، همه این مراحل باید با دقت بالا و طبق استاندارد های مشخص انجام شوند. موارد زیر صفر تا صد این فرآیند را با جزئیات توضیح می دهد؛
1. شمع گذاری:
مراحل تولید سقف دال بتنی، را به شرکت های معتبر بسپارید. شمع گذاری به معنای نصب پایه های موقت برای تحمل وزن قالب ها، آرماتور ها و بتن تازه تا زمانی که سقف به مقاومت کافی برسد.
این پایه ها معمولا از جنس فولاد یا چوب ساخته می شوند. فاصله و تعداد آن بر اساس ضخامت دال و بار های وارده تعیین شده و هر گونه اشتباه در این مرحله با پیامد هایی نظیر؛ تغییر شکل یا فروپاشی سقف همراه است.
2. قالب بندی:
مراحل تولید سقف دال بتنی نیارمند تجربه و مهارت بالا است. در این مرحله، صفحه ی افقی زیرین سقف با استفاده از قالب های چوبی، فلزی یا پلاستیکی اجرا می شود، تا شکل دهی نهایی دال بتنی میسر گردد.
قالبها می بایست کاملا تراز، فاقد هرگونه درز و نشت پذیر باشند، تا از خروج شیره ی بتن در زمان ریختن جلوگیری شود. پیش از آغاز عملیات آرماتوربندی، سطوح داخلی قالب ها با روغن مخصوص رها ساز (قالبپوش) آغشته می شود، تا پس از گیرش بتن، فرایند جداسازی قالب به سهولت انجام شده و به سطح زیرین سقف آسیبی وارد نمی کند.
3. آرماتور بندی:
مراحل تولید سقف دال بتنی نیازمند رعایت نکات طلایی متعددی است. میلگرد های فولادی مطابق با نقشه های اجرایی و محاسبات مهندسی، در یک یا دو ردیف (شبکه ی فوقانی و تحتانی) چیدمان شده و توسط سیم آرماتوربندی یا جوشکاری سرد به یکدیگر متصل می گردند.
فواصل و ابعاد میلگرد ها را منطبق بر ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان پیش ببرید، تا بتن مسلح توانایی تحمل نیرو های کششی را دارا باشد. رعایت خم های انتهایی، طول مهاری کافی و پوشش بتنی مناسب از جمله؛ موارد حیاتی این مرحله به شمار می رود.
4. بتن ریزی:
عملیات بتن ریزی از جمله مراحل تولید سقف دال بتنی است، که به صورت پیوسته و بدون وقفه انجام می پذیرد. بتن تازه مصرفی باید از اسلامپ مناسب برخوردار بوده و قابلیت نفوذ و جای گیری کامل میان میلگرد ها را داشته باشد، تا تمامی فضای خالی را پر نماید.
ویبره زنی بتن در حین ریختن، از اقدامات ضروری محسوب می شود، که ضمن خارج سازی حباب های هوا، موجب تراکم مطلوب و افزایش کیفیت نهایی بتن خواهد شد.
5. برچیدن پایه های اطمینان (قالب برداری):
مراحل تولید سقف دال بتن، فرآیندی چند مرحله ای و دقیق است. برچیدن پایه های اطمینان پس از گیرش اولیه ی بتن و کسب مقاومت کافی (بین 7 تا 28 روز) صورت می پذیرد و هر گونه تعجیل در آن جایز نمی باشد. برداشت زود هنگام شمع ها و قالب ها به افزایش خیز سقف، ترک خوردگی و حتی کاهش مقاومت نهایی سازه منجر می شود.
زمان دقیق قالب برداری با در نظر گرفتن شرایط جوی، نوع سیمان مصرفی و نتایج آزمایش های مقاومت بتن، توسط مهندس ناظر پروژه تعیین و ابلاغ می گردد.
نکات مهم در مراحل تولید سقف دال بتنی
مراحل تولید سقف دال بتنی دارای ظرافت ها و نکات بحرانی بسیاری است، که رعایت نکردن هر کدام عواقب جبران ناپذیری برای سازه به همراه دارد. از دقت در جانمایی شمع ها و تراز قالب ها گرفته تا کنترل دقیق آرماتوربندی و نظارت بر کیفیت بتن ریزی، همه این موارد نیازمند دانش فنی و تجربه کافی هستند. از جمله این نکات، عبارتند از؛
1. دقت در تراز و شاقول بودن قالب ها:
قالب بندی سقف دال بتنی را با نهایت دقت و با استفاده از ابزار های ترازیابی انجام دهید. هر گونه انحراف در تراز افقی قالبها، مستقیما به ضخامت غیریکنواخت و سطح ناهموار سقف منجر خواهد شد و این موضوع ضمن تحت تاثیر قرار دادن زیبایی سازه، در توزیع یکنواخت بار ها و عملکرد لرزه ای سقف اختلال ایجاد می کند.
همچنین اتصالات قالب ها باید کاملا محکم و بدون درز باشد، تا از خروج ملات بتن در حین ریختن جلوگیری کرده و پروفیل نهایی دال دقیقا مطابق با نقشه های اجرایی تحقق یابد.
2. روغن کاری صحیح قالب ها:
با پرس و جو درباره ی مراحل تولید سقف دال بتنی، از بهترین مصالح روز برای مقاوم سازی بنای ساختمان بهره ببرید. پیش از آغاز آرماتوربندی، کلیه سطوح قالب ها باید با روغن مخصوص رهاساز که به طور ویژه برای این منظور تولید شده است، به صورت یکنواخت پوشش داده شوند.
پس از سخت شدن بتن، فرآیند جدا کردن قالب ها به راحتی به سرانجام می رسد. در صورت عدم دسترسی به روغن رها ساز استاندارد، استفاده از گازوئیل یا روغن سوخته به عنوان جایگزین مجاز است.
3. رعایت فاصله و پوشش میلگرد ها:
طبق الزامات مبحث نهم مقرارت ملی ساختمان، فاصله آزاد بین میلگرد های موازی در هر لایه نباید از 25 میلی متر و بزرگ ترین قطر میلگرد کمتر باشد. همچنین میلگرد های لایه فوقانی دقیقا بالای لایه تحتانی قرار می گیرند، تا شبکه آرماتوربندی منظم و یکپارچهای ایجاد شود.
مراحل تولید سقف دال بتنی، نکات و قواعد خاص خود را دارد. پوشش بتنی مناسب روی میلگرد ها که به ضخامت مشخصی بین آرماتور و سطح بیرونی بتن گفته می شود، باید به دقت رعایت نمایید.
4. بتن ریزی پیوسته و بدون وقفه:
عملیات بتن ریزی سقف از ابتدا تا انتها را به صورت کاملا پیوسته و با سرعت مناسب انجام دهید، تا از ایجاد درز های سرد و ناهمگونی در بافت بتن جلوگیری نمایید. هر گونه توقف طولانی مدت بین دو نوبت بتن ریزی موجب تشکیل لایه های جداشده با مقاومت کم تر و نقاط ضعف در سازه می شود.
بتن می بایست در لایه های افقی و تراز ریخته شده و با استفاده از ویبراتور های مخصوص به خوبی متراکم گردد، تا هوای محبوس شده بین میلگرد ها و در گوشه های قالب خارج شده و مخلوط کاملا فضا های خالی را پر کند.
5. عمل آوری مناسب بتن:
اجرای مراحل تولید سقف دال بتنی بدون بهره برداری از متریال و تجهیزات مناسب، غیرممکن است. پس از اتمام بتن ریزی، سقف دال بتنی نیازمند فرآیند عمل آوری اصولی می باشد، که شامل مرطوب نگه داشتن سطح بتن در روز های اولیه گیرش، جلوگیری از تبخیر سریع آب و محافظت در برابر تابش مستقیم خورشید و وزش بادهای گرم می باشد.
6. برداشتن به موقع و اصولی شمع ها و قالب ها:
زمان برداشتن قالب ها و پایه های اطمینان بایستی بر اساس نتایج آزمایش های مقاومت فشاری نمونه های بتن و همچنین با در نظر گرفتن دمای محیط و نوع سیمان مصرفی، توسط مهندس ناظر تعیین شود. تحت هیچ شرایطی در این مرحله، عجله نداشته باشید.
برداشت زود هنگام قالب ها باعث افزایش خیز غیرمجاز، ایجاد ترک های موضعی و حتی کاهش ظرفیت باربری سقف می شود. این مرحله باید به صورت تدریجی و با رعایت ترتیب مشخص صورت پذیرد، تا تنش های ناشی از؛ حذف ناگهانی تکیه گاه ها، به طور یکنواخت در سراسر دال توزیع شده و خطر بروز آسیب های سازه ای به حداقل برسد.
اشتباهات رایج در مراحل تولید سقف دال بتنی
مراحل تولید سقف دال بتنی در برخی مواقع با شکست رو به رو می شود. متاسفانه با وجود پیشرفت علم و تکنولوژی در حوزه ساخت و ساز، هنوز هم بسیاری از پروژه ها با اشتباهات تکراری در نصب این مصالح مواجه هستند. در ادامه، مهم ترین اشتباهات رایج را مرور می کنیم، تا با شناخت آن ها، از بروز مجددشان جلوگیری شود؛
شمع گذاری غیراصولی و نامنظم:
بسیاری از مجریان به اهمیت چیدمان صحیح شمع ها توجه کافی ندارند و آن ها را با فواصل نامنظم یا بدون محاسبه بار نصب می کنند. در این کار، وزن سنگین بتن و آرماتور ها به صورت نامتعادل روی شمع ها توزیع می شود و در نتیجه، برخی پایه ها بیش از حد بارگذاری شده و دچار نشستئ می شوند. نشست نامتقارن شمع ها، قالب ها را از تراز خارج کرده و سقف نهایی را با انحنا و افتادگی مواجه می سازد.
استفاده از قالب های بی کیفیت یا فرسوده:
در مراحل تولید سقف دال بتنی بی دقتی به معنای شکست است. برخی پیمانکاران برای کاهش هزینه ها از قالب های کهنه، تاب خورده یا با اتصالات شل استفاده می کنند، که در حین بتن ریزی دچار تغییرشکل یا بازشدگی می شوند. این گروه از قالب ها در تامین تراز ناتوان بوده و باعث خروج شیره بتن از درز ها و ایجاد سطوح ناهموار و توده های بتنی نامنظم می شوند.
فراموش کردن روغن کاری قالب ها:
یکی از اشتباهات بسیار رایج، ریختن بتن روی قالب هایی است، که پیشتر روغن کاری نشده اند. در این حالت، بتن به سطح قالب می چسبد و پس از سفت شدن، جدا کردن قالب به سختی انجام شده و بخش هایی از سطح زیرین سقف کنده می شود یا ظاهری ناصاف و خردشده پیدا می کند.
عدم رعایت پوشش بتنی میلگرد ها:
مراحل تولید سقف دال بتنی، را از نیرو های حاذق در این حرفه بخواهید. خیلی از کارگران هنگام آرماتوربندی، بدون استفاده از خمیر های پلاستیکی یا قیف های مناسب، میلگرد ها را مستقیما روی قالب قرار می دهند. در چنین وضعیتی، پس از بتن ریزی، میلگرد ها در سطح یا نزدیک سطح سقف قرار می گیرند. همچنین به علت تماس با هوا، آثار متعددی از زنگ زدگی روی سطوح آن ها مشاهده می کنید.
فاصله گذاری اشتباه میلگرد ها:
بسیاری از اکیپ های اجرایی، بدون کنترل دقیق، میلگرد ها را با فاصله های تقریبی و چشمی می چینند، که گاهی از مقدار مجاز در آیین نامه بیشتر یا کمتر می شود. فاصله بیشتر از حد مجاز، کاهش مقاومت خمشی و برشی سقف و فاصله کمتر، ضمن افزایش بی رویه هزینه ها، تداخل میلگرد ها و اختلال در نفوذ بتن به فضا های خالی را به دنبال دارد. در هر دو حالت، کیفیت نهایی سقف به شدت افت می کند.
بتن ریزی در هوای گرم بدون اقدامات حفاظتی:
در مراحل تولید سقف دال بتنی توجه ویژه ای به آب و هوا روز داشته باشید. در روز های گرم تابستان، بسیاری از تیم ها بدون استفاده از الیاف ضد ترک، روان کننده های مناسب یا اقدامات خنک کننده، اقدام به بتن ریزی می کنند. این کار باعث تبخیر سریع آب سطحی، گیرش زود هنگام و ایجاد ترک های سطحی و عمقی در دال می شود.
گرمای زیاد، اسلامپ بتن را کاهش داده و کارایی آن را برای پر کردن فضا های بین میلگرد ها سخت تر کرده و کیفیت تراکم را پایین می آورد.
عدم ویبره زنی یا ویبره زنی ناقص:
مراحل تولید سقف دال بتنی، نیازمند برخورداری از متریال مرغوب و تجهیزات مناسب است. بسیاری از کارگران به اهمیت ویبره زنی صحیح بتن توجه نمی کنند و یا با عجله، این مرحله را ناقص انجام می دهند.
حباب های هوا و فضا های خالی در میان میلگرد ها و گوشه های قالب باقی می مانند، که باعث کاهش چگالی، ایجاد حفره های موضعی و افت شدید مقاومت فشاری و چسبندگی می شوند. از طرف دیگر، ویبره زنی بیش از حد نیز می تواند باعث جدایش دانه ها و خروج شیره از بتن شود، که خود آسیب دیگری به دنبال دارد.
ایجاد درز سرد در حین بتن ریزی:
در مراحل تولید سقف دال بتنی به چگونگی ایجاد درز در حین بتن ریزی، توجه نمایید. وقتی عملیات بتن ریزی با تاخیر یا توقف طولانی همراه شود، لایه قبلی شروع به گیرش کرده و لایه جدید روی آن ریخته می شود.
این مرز بین دو لایه، یک درز سرد با چسبندگی بسیار ضعیف ایجاد می کند. این درز، عملا یک نقطه ضعف در برابر نیرو های برشی و خمشی محسوب می شود و در هنگام زلزله یا بارگذاری شدید، مستعد ترک خوردگی و جدایش است. بتن ریزی باید به صورت مستمر و با سرعت کافی انجام شود، تا از بروز این مشکل جلوگیری شود.
سخن آخر
در مقاله ی بالا درباره ی مراحل تولید سقف دال بتنی، صحبت کردیم. تولید سقف دال بتنی تلفیقی از دانش فنی، دقت اجرایی و نظارت مستمر است. رعایت استاندارد ها در هر مرحله، از شمع گذاری تا عمل آوری، تضمین کننده سقفی مقاوم، یکپارچه و بادوام خواهد بود. به منظور خرید مستقیم از شخص تولید کننده سری به مجموعه ی تیرچه، بزنید.
سوالات متداول
آیا اجرای سقف دال بتنی در اسکلت فلزی مجاز است؟
بله، اما به شرط استفاده از برش گیر های مناسب مانند؛ گل میخ، نبشی یا ناودانی برای ایجاد درگیری و عملکرد یکپارچه بین دال و اسکلت فلزی.
هزینه هر متر مربع سقف دال بتنی تقریباً چقدر است؟
بر اساس ضخامت، نوع دال، قیمت مصالح، دستمزد و شهر محل پروژه)، متغیر است. برای قیمت دقیق، از چند پیمانکار استعلام بگیرید.
چه زمانی می توان قالب های زیر سقف را باز کرد؟
حداقل 7 تا 28 روز پس از بتن ریزی، با تایید مهندس ناظر و بر اساس نتایج آزمایش مقاومت فشاری نمونه های بتن و شرایط جوی. هرگز در این کار تعجیل نکنید.
