وزن هر متر تیرچه پیش تنیده بین ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم قرار دارد، اما این عدد همیشه ثابت نیست و با توجه به ابعاد تیرچه، تعداد وایرهای فولادی و روش تولید تغییر می کند. نکته جالب اینجاست که خیلی ها با دیدن وزن خود تیرچه تصور کرده سقف نهایی هم سنگین تر می شود، در حالی که نتیجه اجرای این سیستم دقیقا برعکس بوده و بار کلی ساختمان کاهش پیدا می نماید.
سال هاست که مهندسان از بتن پیش تنیده برای ساخت سقف های مقاوم تر استفاده می کنند. دلیل این انتخاب فقط استحکام بیشتر نیست؛ این فناوری کمک کرده سازه در برابر نیروهای کششی عملکرد بهتری داشته باشد. به همین خاطر، وزن سقف تیرچه پیش تنیده به یکی از معیارهای مهم در انتخاب سیستم سقف تبدیل شده است.
بررسی وزن هر متر تیرچه پیش تنیده
وقتی صحبت از وزن هر متر تیرچه پیش تنیده می گردد، نباید فقط وزن خود تیرچه را ملاک قرار داد. بسیاری از تیرچه های پیش تنیده حدود ۲۸ کیلوگرم وزن دارند، اما طراحی این سیستم باعث شده سقف اجراشده نسبت به بسیاری از روش های سنتی سبک تر تمام شود.
راز این موضوع در نحوه توزیع نیروها و کاهش ضخامت مورد نیاز سقف قرار دارد؛ یعنی بدون قربانی کردن مقاومت، وزن سازه کنترل می گردد. یکی از تفاوت هایی که در اجرا به چشم می آید، مصرف بهینه بتن می باشد. همین موضوع باعث شده بار مرده ساختمان کاهش پیدا کرده و فشار کمتری به اسکلت سازه وارد گردد.
در مقایسه با سقف های کرومیت، تیرچه بتنی یا خرپایی، این سیستم انتخاب اقتصادی تر و سبک تری به حساب می آید؛ مزیتی که هم در هزینه ساخت اثر می گذارد و هم در عملکرد بلندمدت ساختمان.
از طرف دیگر، سبک تر شدن سازه فقط یک عدد روی نقشه نیست. وقتی بار مرده کمتر گردد، طراحی بخش های دیگر ساختمان هم بهینه تر پیش می رود و همین موضوع در پروژه های بزرگ اهمیت بیشتری پیدا می نماید.
به همین دلیل، بررسی وزن هر متر تیرچه پیش تنیده فقط برای مقایسه وزن مصالح نیست؛ بلکه بخشی از تصمیم گیری مهندسی برای اجرای یک سازه کارآمد محسوب می شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
حداکثر تحمل بار نسبت به وزن هر متر تیرچه پیش تنیده
وقتی صحبت از انتخاب تیرچه برای یک پروژه ساختمانی می باشد، فقط مقدار وزن آن اهمیت ندارد؛ باید دید همین وزن در برابر بارهایی که قرار است به سقف وارد گردد، چه عملکردی دارد. وزن هر متر تیرچه پیش تنیده یکی از اطلاعاتی بوده که مهندس سازه هنگام طراحی به آن توجه می کند تا بین وزن مرده سقف و ظرفیت باربری آن تعادل مناسبی برقرار گردد.
مزیت اصلی تیرچه پیش تنیده زمانی خودش را نشان می دهد که سقف تحت فشار و خمش قرار می گیرد. در ساخت این تیرچه ها، فولادهای تحت کشش از قبل آماده شده اند و نیروی ایجادشده از طریق آن ها به بتن منتقل می شود. به این ترتیب، بتن از همان ابتدا در شرایط کنترل شده قرار می گیرد و در زمان وارد شدن بار، رفتار مقاوم تری از خود نشان می دهد.
در پروژه هایی که دهانه های بزرگ تری دارند، این ویژگی اهمیت بیشتری پیدا می نماید. استفاده از تیرچه پیش تنیده در چنین شرایطی، امکان اجرای سقف هایی با مقاومت مناسب و وزن کنترل شده را فراهم می سازد. در نهایت، بررسی همزمان ظرفیت باربری و وزن هر متر تیرچه پیش تنیده به مهندس کمک کرده سیستم سقف را متناسب با شرایط واقعی ساختمان انتخاب نماید.
عوامل موثر در وزن هر متر تیرچه پیش تنیده
اگر دو تیرچه ظاهری شبیه هم داشته باشند، باز هم وزن و عملکرد یکسانی نخواهند داشت. دلیل این تفاوت به کیفیت مواد اولیه و شیوه تولید برمی گردد. هر کدام از اجزای تشکیل دهنده تیرچه سهمی در وزن هر متر تیرچه پیش تنیده دارند و به همین خاطر، تولیدکنندگان قبل از ورود مصالح به خط تولید، آن ها را از نظر فنی بررسی می کنند.
- وایر یا میلگردهای فولادی: قبل از استفاده، بخشی از وایرها به صورت نمونه انتخاب می شوند و آزمایش مقاومت کششی روی آن ها انجام می گیرد. این بررسی نشان می دهد فولاد توان تحمل تنش های مورد نیاز را دارد.
- شن و ماسه: کیفیت مصالح سنگی فقط روی استحکام اثر نمی گذارد؛ دانه بندی مناسب هم در تولید تیرچه استاندارد نقش مهمی دارد و نتیجه نهایی را تحت تأثیر قرار می دهد.
- سیمان: سیمان پیش از مصرف از نظر مقاومت فشاری، استحکام خمشی و سایر شاخص های کیفی آزمایش تا محصول نهایی مطابق استانداردهای ساختمانی تولید شود.
- بتن: در تولید تیرچه پیش تنیده از بتن با رده مقاومتی C35 یا C45 به کار می رود. علاوه بر مقاومت، میزان تراکم پذیری بتن هم بررسی شده تا محصول نهایی دوام بالایی داشته باشد و وزن سقف تیرچه پیش تنیده در کنار استحکام مطلوب، در محدوده بهینه باقی بماند.
اهمیت توجه به وزن هر متر تیرچه پیش تنیده
با وجود وزن قابل توجه خود تیرچه، نتیجه نهایی اجرای این سیستم الزاما یک سقف سنگین نیست. کاهش حجم بتن مصرفی در فرآیند اجرا باعث شده بار مرده ساختمان کنترل شده و در مقایسه با سیستم های تیرچه خرپایی، بتنی و کرومیت، وزن نهایی سازه کاهش پیدا کند.
این موضوع از نظر اقتصادی هم اهمیت دارد؛ چون کاهش مصرف بتن، هزینه خرید مصالح و بخشی از مخارج اجرای پروژه را پایین می آورد. به همین دلیل، وزن هر متر تیرچه پیش تنیده را باید در کنار مقدار مصالح مصرفی و وزن کل سازه بررسی کرد، نه فقط بر اساس وزن یک تیرچه.
در ساخت تیرچه های پیش تنیده از وایرهای آجدار با مقاومت کششی حدود ۱۹۶۰ نیوتن بر میلی متر مربع به کار می رود شود. بتن مورد استفاده نیز از طرح اختلاط مقاوم و رده بالاتر از C45 تهیه شده و با اسلامپ بسیار پایین، تقریبا به شکل خشک، وارد فرآیند تولید می گردد.
برای رسیدن به تراکم مناسب، بتن تحت لرزش شدید قرار می گیرد تا فضای خالی بین ذرات به حداقل برسد و تیرچه نهایی استحکام لازم را پیدا نماید.
سخن پایانی
وقتی قرار است سیستم سقف یک ساختمان انتخاب گردد، وزن هر متر تیرچه پیش تنیده یکی از مواردی بوده که نباید از کنار آن ساده گذشت. وزن کمتر سازه در کنار مقاومت مناسب، روی طراحی ساختمان، میزان مصرف مصالح و هزینه های اجرایی اثر می گذارد.
اگر تیرچه ها بر اساس مشخصات پروژه انتخاب شوند و مراحل اجرا نیز طبق اصول فنی پیش برود، نتیجه کار سقفی مقاوم و اقتصادی خواهد بود. به همین دلیل، بررسی مشخصات فنی و محاسبه دقیق وزن سقف باید از همان ابتدای طراحی در نظر گرفته شود تا در مراحل بعدی پروژه با هزینه یا مشکل اجرایی پیش بینی نشده روبه رو نشویم.
