نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده

درک نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، کلید درک عملکرد ویژه این عضو سازه ای است. برخلاف نمونه های معمولی که پس از بتن ریزی و سخت شدن، بار را تحمل می کنند، در تیرچه پیش تنیده، داستان کاملا برعکس می باشد.

بارگذاری در این گروه محصولات یک اقدام پیشگیرانه و حساب شده است. قبل از اینکه حتی یک کیلو بار مرده یا زنده به سقف وارد شود، سازنده با استفاده از جک های هیدرولیک، نیروی عظیم کششی به سیم ها یا استرند های فولادی داخل آن وارد می کند. این نیرو، تیرچه را در حالت کشیدگی قرار می دهد. پس از بتن ریزی و کسب مقاومت کافی توسط بتن، این نیروی کشش را رها می سازد.

در ادامه به بررسی مراحل اجرای این متریال باارزش می پردازیم، مقاله ی ما را از دست ندهید.

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، چگونه است؟

برای درک نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، باید این نکته را در نظر بگیریم، که این فرآیند در دو فاز کاملا مجزا؛ فاز ساخت (پیش از بهره برداری) و فاز بهره برداری (پس از اجرای سقف) انجام می شود.

در واقع، «بارگذاری» این تیرچه ها به دو شکل متفاوت اتفاق می افتد. یکی در کارخانه یا کارگاه تولید و دیگری روی سازه. در ادامه، این فرآیند را به صورت مرحله به مرحله و با جزییات کامل توضیح می دهیم؛

１. قرارگیری و کشش اولیه مفتول ها (پیش کشیدگی):

ابتدا مفتول ها یا استرند های فولادی با مقاومت بالا درون قالب های مخصوص تیرچه در کارخانه، در جای خود قرار داده می شوند. سپس با استفاده از جک های هیدرولیک قدرتمند، این سیم ها تا حدود 65 تا 70 درصد مقاومت نهایی خود کشیده خواهند شد.

این کشش، انرژی پتانسیل عظیمی را در فولاد ذخیره کرده و مقدمات ایجاد فشار بعدی در بتن را فراهم می سازد.

２. ریختن بتن و عمل آوری آن (گیرش اولیه):

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده نیازمند رعایت اصول و مقررات خاصی است. پس از کشیده شدن سیم ها، عملیات بت نریزی روی قالب انجام می شود. بتن با عیار بالا، درون قالب ریخته شده و به خوبی ویبره می گردد، تا از بافتی متراکم برخوردار شود.

سپس تیرچه ها در شرایط مرطوب و دمای کنترل شده نگهداری خواهد شد، تا بتن به مقاومت مطلوب خود (حدود 70 تا 80 درصد مقاومت نهایی 28 روزه) برسد.

３. رها سازی سیم ها و ایجاد فشار در بتن (بارگذاری معکوس):

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، پروسه ای چالش برانگیز است. هنگامی که بتن به مقاومت کافی رسید، جک ها به آرامی رها شده و سیم ها آزاد می شوند. سیم ها که تمایل به بازگشت به طول اولیه خود دارند، با نیروی بسیار زیاد به بتن اطراف خود میچسبند و آن را به شدت تحت فشار قرار می دهند.

این همان لحظه کلیدی است، که تنش فشاری دائمی در بخش تحتانی تیرچه به وجود می آید و تیرچه را برای بارگذاری نهایی آماده است.

４. حمل، نصب و قرارگیری روی تکیه گاه ها (بار مرده اولیه):

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده را از اشخاص متخصص یا شرکت های معروف مثل؛ تیرچه درخواست کنید. تیرچه های ساخته شده به محل پروژه منتقل شده و روی تیر های اصلی یا دیوار های باربر با فاصله مشخص، قرار می گیرند.

در این مرحله، این گروه متریال فقط وزن خود را تحمل می کنند. تکیه گاه های دو طرف باید کاملا تراز بوده و طول مهار کافی داشته باشند.

５. اجرای آرماتور های ممان منفی، ادکا و بتن پوششی (بار های نهایی):

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، تاثیر قابل توجهی در استحکام بنا به خصوص سقف دارد. پس از چیدمان بلوک ها، عملیات آرماتوربندی صورت می پذیرد.

آرماتور های حرارتی و به ویژه میلگرد های ممان منفی روی تیر های تکیه گاه و در صورت نیاز میلگرد های ادکا، نصب می گردند. سپس بتن پوششی سقف با ضخامت مشخص بر روی کل سقف ریخته می شود.

６. بارگذاری نهایی و بهره برداری (بار های زنده و مرده ثانویه):

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، از مسائل مهم و جدی است. پس از سخت شدن کامل بتن پوششی و کسب مقاومت نهایی، سقف آماده تحمل بار های نهایی خواهد شد.

این بار ها شامل؛ وزن دیوار های چینی، کف سازی، تاسیسات، وسایل منزل و همین طور بار های زنده مانند؛ رفت و آمد افراد و حتی بار های دینامیکی است.

عوامل موثر بر نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده

نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده، رویکردی پیچیده و چند بعدی است، که تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد. این عوامل را می توان به سه دسته کلی؛ مصالح و ساخت، طراحی و هندسه و اجرا و محیط، تقسیم نمود.

در واقع، هر تغییری در هر یک از این پارامتر ها، توزیع تنش ها، میزان خمیدگی، ظرفیت باربری نهایی و حتی طول عمر مفید تیرچه را دست خوش تغییر می کند. در ادامه، مهم ترین این فاکتور ها را به صورت دقیق و مرحله به،مرحله بررسی می نماییم؛

• میزان نیروی پیشتنیدگی اولیه (مقدار کشش سیم ها)
• مقاومت فشاری بتن (عیار بتن)
• ابعاد هندسی تیرچه (طول، عرض و ارتفاع)
• موقعیت قرارگیری سیم ها (مرکز ثقل فشار)
• نوع و کیفیت فولاد مصرفی (مقاومت تسلیم)
• شرایط محیطی و آب و هوایی حین ساخت

سخن آخر

زی بالا درباره نحوه بارگذاری تیرچه پیش تنیده صحبت کردیم. تیرچه پیش تنیده یک راهکار هوشمندانه برای عبور از محدودیت های بتن در برابر کشش است. با درک صحیح مراحل بارگذاری و عوامل موثر بر آن، از این تکنولوژی برای ساخت سقف های با دهانه بلند، سبک و با دوام بهره ببرید. دقت در اجرا، کلید موفقیت این سیستم می باشد.

تیرچه از مجموعه های توبید کننده و عرضه کننده اصلی مصالح ساختمانی در ایران به شمار می آورد، که انواع تیرچه ها را در کیفیت های استثنایی در اختیار مشتریان قرار می دهد.

سوالات متداول

• آیا تیرچه پیش تنیده برای همه ساختمان ها مناسب است؟

خیر، این سیستم بیشتر برای ساختمان هایی با دهانه های بالای 7 متر و نیاز به حذف ستون های میانی توجیه اقتصادی دارد. برای دهانه های کوچک، نمونه معمولی مقرون به صرفه تر است.

• آیا امکان برش تیرچه پیشتنیده در کارگاه وجود دارد؟

خیر، به هیچ وجه تیرچه پیش تنیده را نباید در کارگاه برش داد. این کار باعث آزاد شدن ناگهانی نیروی پیشتنیدگی و تخریب کامل تیرچه می شود. ابعاد باید دقیقا در کارخانه سفارش داده شود.

• چرا گاهی در سقف تیرچه پیشتنیده از میلگرد ادکا استفاده می گردد؟

میلگرد ادکا در دهانه های 11 تا 12 متر برای افزایش مقاومت برشی تیرچه به کار می رود. اگر مقاومت برشی خود بتن و بتن پوششی کافی نباشد، این آرماتور های اضافی، از برش خوردگی تیرچه در نزدیکی تکیهگاه ها جلوگیری می کنند.