دلایل ایجاد لرزش در سقف

در این قسمت از مقاله می خواهیم راجب دلایل ایجاد لرزش در سقف صحبت کنیم. ما در پروژه های ساختمانی امروزی، خیلی وقت ها برای اینکه هزینه ها را مدیریت نماییم و سرعت کار را بالا ببریم، به سراغ سیستم سقف تیرچه بلوک می رویم. این روش واقعاً برای جیب کارفرما به صرفه بوده و اجرای خیلی راحتی هم دارد، اما یک چالش بزرگ همیشه پاش پای ما را وسط می کشد؛ لرزش سقف.

وقتی ساکنین در خانه شان راه می روند یا فعالیت های روزمره انجام می دهند، اگر سقف کمی تکان بخورد، آرامش آن ها به هم می ریزد و اعتمادشان به کیفیت ساختمان از بین می رود. برای آگاهی از دلایل ایجاد لرزش در سقف با ما همراه بمانید.

بررسی دلایل ایجاد لرزش در سقف در سیستم سقف تیرچه بلوک

از مهم ترین دلایل می توانیم به موارد زیر اشاره نماییم:

استفاده اشتباه از این سیستم در فضاهای باز و بزرگ

یکی از مواردی که ما زیاد با آن روبرو می شویم، استفاده از سقف های تیرچه بلوک در فضاهایی با دهانه زیاد است. امروزه خیلی از معمارها دوست دارند سالن ها و اتاق ها را بدون ستون های وسطانی و با مساحت های بزرگ طراحی کنند تا فضا بازتر به نظر برسد.

اما اینجا یک نکته فنی مهم وجود دارد؛ ما نشان داده ایم که اگر دهانه سقف از ۵ متر بیشتر شود، این نوع سقف ها دیگر آن پایداری لازم را ندارند. وقتی کسی در چنین فضایی شروع به حرکت یا پریدن می کند، لرزش ها به شدت حس می شوند. به همین خاطر، پیشنهاد ما این هست که در نقشه های مهندسی، برای دهانه های بزرگتر از ۵ متر، از این روش استفاده نکنیم.

البته اگر شرایط اجبار کرد که حتماً از تیرچه بلوک استفاده نماییم، باید خیلی بیشتر روی تقویت تیرچه ها و اجرای دقیق کلاف های میانی تمرکز کرده تا بتوانیم بر این دلایل ایجاد لرزش در سقف غلبه کنیم.

عدم تعبیه مناسب کلاف میانی

ما همیشه تأکید می کنیم که کلاف میانی، یا همان چیزی که برخی به آن ژوئن هم می گویند، مثل ستون های کوچک و عرضی عمل می کند. وقتی ما یک سقف را می سازیم، هدف این بوده که تمام اجزا مثل یک تکه سنگ واحد و یکپارچه عمل کنند.

اگر کلاف های عرضی را درست و به جا اجرا نکنیم، تیرچه ها راهی برای پیچیدن و چرخش پیدا نموده و همین باعث می گردد سقف با کوچک ترین حرکتی شروع به لرزیدن کند.

وظیفه اصلی این کلاف ها این هست که بار را بین تیرچه های مختلف پخش کرده و اجازه ندهند فشار فقط روی یک نقطه متمرکز شود. با این کار، نه تنها استحکام کلی سقف بالا می رود، بلکه جلوی بسیاری از دلایل ایجاد لرزش در سقف که ناشی از حرکت انفرادی تیرچه هاست را هم می گیریم. البته باید بدانید که کلاف میانی معجزه نمی کند و فقط یکی از ابزارهای مهم ما برای کنترل لرزش است.

انتخاب اشتباه نوع تیرچه و بلوک سقف

در فرآیند ساخت، ما باید خیلی دقیق تصمیم بگیریم که از کدام مدل تیرچه استفاده کنیم. تیرچه ها به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می شوند؛ مدل های یک طرفه و مدل های دوطرفه. تفاوت این دو در نحوه انتقال وزن به تیرهای اصلی ساختمان است.

وقتی ما از تیرچه های یک طرفه بهره می بریم، تمام فشار و بار روی سقف فقط در یک جهت حرکت نموده و در نهایت به تیرهای بلندتر می رسد. اما در مدل دوطرفه، وزن سقف در دو جهت عمود بر هم تقسیم می شود که حالت پایدارتری ایجاد می کند.

بسیاری از مواقع، ما شاهد هستیم که در پروژه هایی که بار سنگین دارند یا طراحی مهندسی شان دقیق انجام نشده، از تیرچه های یک طرفه به شکلی غیر اصولی استفاده می گردد. این انتخاب اشتباه، یکی از اصلی ترین دلایل ایجاد لرزش در سقف به شمار می رود.

اگر توازن بار در ساختمان را رعایت نکنیم و از نوع تیرچه ای که با فضای معماری ما همخوانی ندارد استفاده نماییم، سقف در برابر حرکت ساکنین بسیار ضعیف عمل کرده و با هر قدم، تکان های ناخواسته ای را به خود می گیرد.

مشکل فضای خالی در زیر بخش کششی

یک نکته بسیار فنی و ظریف که ما در سقف های یونولیتی با آن مواجه می شویم، مربوط به وضعیت بخش زیرین سقف است. وقتی بار به سقف وارد می گردد، بتن در قسمت های بالایی بسیار خوب عمل می کند، اما در بخش زیرین که به آن ناحیه کششی می گوییم؛ قدرت چندانی ندارد.

برای اینکه وزن سقف را کاهش دهیم، معمولاً از بلوک های یونولیتی استفاده نموده که شکل مقطع آن ها شبیه به حرف T می شود. این یعنی در قسمت زیرین، بتن کمتری وجود داشته و در عوض فضای خالی ایجاد می گردد.

حتی اگر این کار باعث سبک شدن سازه شود، اما همین فضای خالی و کاهش ضخامت بتن در زیر تار خنثی، مقاومت کلی سقف را نسبت به سقف های بتنی کاملاً توپر پایین می آورد. ما می بینیم که همین کاهش ضخامت در نواحی حساس، مستقیماً با دلایل ایجاد لرزش در سقف در ارتباط است.

اگر بخواهیم این مشکل را در ساختمان های ساخته شده حل کنیم، باید به سراغ روش هایی مثل افزایش ضخامت دال، استفاده از الیاف مخصوص یا تزریق رزین برویم تا بتن را در آن قسمت تقویت نماییم.

جمع بندی

در تمام این بحث ها، ما سعی کردیم تمام زوایای این موضوع را بررسی کنیم. ما یاد گرفتیم که لرزش سقف یک اتفاق غیرمنتظره نیست؛ بلکه نتیجه مستقیم اشتباهاتی در دهانه های بلند، عدم استفاده از کلاف های میانی، انتخاب نادرست نوع تیرچه و یا نادیده گرفتن وضعیت بتن در بخش های کششی است.

ما به طور خلاصه می گوییم که اگر می خواهید یک ساختمان با کیفیت و بدون لرزش داشته باشید، باید از همان ابتدا با رعایت استانداردهای مهندسی و استفاده از مصالح مرغوب، با دلایل ایجاد لرزش در سقف مقابله کنید. برای اطلاعات بیشتر می توانید با کارشناسان مجموعه تیرچه در تماس باشید.

سوالات متداول

۱. آیا استفاده از سقف تیرچه بلوک در دهانه های بزرگ ممنوع است؟

ما نمی توانیم بگوییم کاملاً ممنوع است، اما تجربه نشان می دهد که در دهانه های بیشتر از ۵ متر، احتمال لرزش بسیار بالا می رود. اگر مجبور به استفاده هستید، حتماً باید از طراحی های تقویت شده و کلاف های میانی بسیار قوی استفاده کنید تا با مشکلاتی مثل لرزش و ناپایداری روبرو نشوید.

۲. بهترین راه برای رفع لرزش در سقفی که ساخته شده چیست؟

در این شرایط، ما معمولاً به سراغ روش های مقاوم سازی می رویم که شامل افزایش ضخامت دال بتنی، تزریق رزین های مخصوص یا استفاده از الیاف FRP می گردد. این کارها باعث می شوند که بخش زیرین سقف و ناحیه کششی، قدرت بسیار بیشتری پیدا کنند و لرزش ها به حداقل برسد.

۳. نقش کلاف میانی در کنترل لرزش سقف چقدر است؟

کلاف میانی نقش بسیار مهمی در یکپارچه کردن تیرچه ها دارد و اجازه نمی دهد هر تیرچه به تنهایی حرکت کند. با اجرای صحیح این کلاف ها، ما بار را به صورت یکنواخت پخش می کنیم و از پیچش تیرچه ها جلوگیری می کنیم که این خود یکی از اصلی ترین راه ها برای مقابله با لرزش است.